Bệnh lao phổi có lây không và lây theo đường nào?

   Lao phổi là bệnh nguy hiểm, cùng tìm hiểu về nguyên nhân, cách điều trị, cách lây nhiễm của lao phổi để giải đáp thắc mắc của rất nhiều người: lao phổi có lây không và lây qua những đường nào. Từ đó hiểu rõ hơn về tác hại nếu không biết cách phòng tránh lây lan và có phác đồ điều trị hợp lí khi mắc lao phổi.

   Bệnh lao là bệnh có nguyên nhân do vi khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) tấn công bất cứ bộ phận nào của cơ thể, nhưng thường gặp nhất là ở phổi. Bệnh lao không có ổ chứa mầm bệnh trong thiên nhiên hoặc vật trung gian truyền bệnh. Nguồn lây bệnh là những người đang điều trị bệnh lao phổi, lao thanh quản, phế quản trong giai đoạn ho khạc ra vi khuẩn lao và những người sống trong môi trường có người bệnh dễ bị lây bệnh nhất.

Bệnh lao phổi có lây không?

   Khi người đang điều trị lao phổi ho hoặc hắt hơi, khạc nhổ, họ sẽ phát tán vi khuẩn lao lan truyền trong không khí. Vi khuẩn lao từ các hạt nước bọt li ti, hoặc trong các hạt bụi nhỏ sẽ dễ dàng bị hít vào phổi tới các phế nang và có thể gây bệnh tại phổi, hoặc từ phổi, vi khuẩn theo tuần hoàn máu, bạch huyết đến các cơ quan nội tạng khác (hạch bạch huyết, xương, gan, thận…) và là nguyên nhân gây bệnh tại các cơ quan đó. Đây là con đường lây bệnh  và cũng là nguyên nhân gây lao phổi dễ dàng nhất.

Bệnh lao phổi có lây không?
Bệnh lao phổi có lây không?

   Phần lớn vi khuẩn lao phổi được tung ra có nguyên nhân là do ho khạc, hắt hơi, thậm chí nói chuyện. Với những người khỏe mạnh thì bệnh lao phổi có lây được không? Câu trả lời là: người khỏe mạnh hít phải các giọt bệnh phẩm nhỏ li ti bay lơ lửng trong không khí và nhiễm bệnh. Vi khuẩn lao phổi cũng đi vào cơ thể nếu ta dùng thức ăn nhiễm khuẩn, là nguyên nhân gây bệnh lao phổi. Ngoài ra, nguyên nhân lây bệnh có thể là do truyền qua các vết cắt hoặc sây sát trên da, niêm mạc mắt, họng. Người mẹ đang điều trị lao truyền khuẩn lao cho thai nhi qua tĩnh mạch rốn (gây bệnh lao bẩm sinh).

   Sau khi vi khuẩn lao phổi xâm nhập và lây lan trong cơ thể, bệnh diễn biến qua 2 giai đoạn: lao nhiễm và lao bệnh. Đầu tiên, cơ thể huy động “đội quân bảo vệ” đến, gồm đại thực bào, bạch cầu đa nhân trung tính và lympho. Đại thực bào có nhiệm vụ ăn các vi khuẩn lao (nếu nó không giết được vi khuẩn thì sẽ bị chúng phá hủy). Các lympho hình thành miễn dịch để tự điều trị bệnh lao phổi.

   Quá trình nhiễm lao sẽ không kết thúc chỉ cho đến khi cơ thể thắng thế, tổn thương trở thành xơ hóa, vôi hóa, vi khuẩn lao phần lớn bị tiêu diệt, phần còn lại ở trong trạng thái không chuyển hóa nên không thể lây bệnh cho người khác và là nguồn gốc của bệnh lao nội sinh sau này. Nếu cơ thể không thắng thế, vi khuẩn lao tiếp tục sinh sôi, xâm nhập vào đường bạch huyết rồi hạch bạch huyết. Các triệu chứng sơ nhiễm lao xuất hiện và nguy cơ lây lan bệnh là rất lớn.

   Chỉ khoảng 10% nhiễm lao là nguyên nhân lao bệnh và có đến 90% số người nhiễm lao không thể trở thành bệnh lao. Ở những người nhiễm HIV/AIDS, tỷ lệ này lên tới 30%. Trong 80% trường hợp, giai đoạn lao bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu sau khi nhiễm lao. Bệnh lao có thể xảy ra rất sớm ngay trong giai đoạn nhiễm lao (như bệnh lao sơ nhiễm). Trẻ em càng nhỏ, bệnh lao sơ nhiễm càng dễ xảy ra. Nếu phát hiện và điều trị chậm, vi khuẩn lao sẽ xâm nhập vào máu, gây tổn thương ở nhiều bộ phận như màng não, hạch, xương khớp… và nặng nhất là lao kê. Người cao tuổi cũng có thể mắc những bệnh lao thể nặng. Do đó, những đối tượng như trẻ em, người cao tuổi cần có chế độ chăm sóc phù hợp để tránh bị lây nhiễm và đi lây bệnh cho người khác.

   Khi bị bệnh lao phổi, các triệu chứng như ho, sốt, ra mồ hôi ban đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân… có thể chỉ ở mức độ nhẹ, diễn ra trong vài tháng, khiến người bệnh chủ quan , không đi khám bệnh dẫn đến điều trị bệnh lâu khỏi và dễ lây lan cho người khác. Trong giai đoạn này, nếu không được phát hiện và điều trị, người bệnh sẽ liên tục phát tán vi khuẩn lao vào không khí, trở thành nguồn lây bệnh trong cộng đồng. Thời kì lây truyền này kéo dài cho đến khi người bệnh được dùng thuốc chống lao từ 2 tuần đến 1 tháng. Vì vậy, biện pháp dự phòng quan trọng nhất là “cắt đứt nguồn lây”, có nghĩa là phải phát hiện sớm những người bị lao phổi có vi khuẩn lao phổi và chữa khỏi cho họ đồng thời phòng tránh lây lan ra những người xung quanh. Tuy nhiên, vì bệnh lao là một bệnh có tính xã hội, nên những biện pháp dự phòng mang tính cộng đồng cũng rất quan trọng.

   Những người đang sống trong môi trường chứa nguyên nhân gây bệnh lao như ô nhiễm, có người hút thuốc lá hoặc có người bị lao phổi, nên làm các xét nghiệm để phát hiện bệnh sớm và có phác đồ điều trị cụ thể về việc uống thuốc chữa bệnh lao, đồng thời có chế độ dinh dưỡng hợp lí. Bởi nguyên nhân gây bệnh và lây lan bệnh lao phổi chủ yếu là khi sống trong môi trường có người đang điều trị bệnh.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *